Vasiyetnamenin Tenfizi Davasında, Tenkis Davasının Bekletici Mesele Yapılması Gerektiği Hakkında Yargıtay Kararları.

T.C.

YARGITAY

7. HUKUK DAİRESİ

E. 2024/3443

K. 2024/4485

T. 14.10.2024

• VASİYETNAMENİN TENFİZİ İSTEMİ ( Eldeki Davaya Konu Edilen Vasiyetnamenin Tenkis Davasında da Dava Konusu Olduğu/Tenkis Davasının Kesinleşmesinin Bekletici Mesele Yapılması Gerektiği )

• BEKLETİCİ MESELE ( Vasiyetnamenin Tenfizi İstemi – Asliye Hukuk Mahkemesi Tenkis Dava Dosyasının Kesinleşmesi Bekletici Mesele Yapılmak Suretiyle Sonucuna Uygun Hüküm Tesisi Gereği )

• TENKİS DAVASININ KESİNLEŞMESİNİN BEKLENMESİ ( Eldeki Davaya Konu Edilen Vasiyetnamenin Tenkis Davasında da Dava Konusu Olduğu/Tenkis Davasının Kesinleşmesinin Bekletici Mesele Yapılması Zorunluluğu )

4721/m.600

ÖZET : Dava; vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkin olup, vasiyetnamenin tenfizi ( yerine getirilmesi ) davasının görülebilmesi için, vasiyetnamenin açılıp okunmasından sonra itiraza uğramaması veya itiraz edilmiş ise, buna ilişkin vasiyetnamenin iptali veya tenkisine yönelik davaların kesinleşmesi gerekir.

Miras bırakana ait noterlikçe düzenlenen vasiyetnamenin Sulh Hukuk Mahkemesi’nin dosyasında açılıp okunduğu sabittir. Vasiyetnameye ilişkin açılan iptal davası hakkında dosyanın açılmamış sayılmasına karar verilerek kararın bu şekilde kesinleştiği anlaşılmış ise de, davalının dosya kapsamında ve temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü üzere Asliye Hukuk Mahkemesi dava dosyasında, eldeki davanın davalısı tarafından, eldeki davanın davacılarına karşı açılan tenkis davasının bulunduğu, bu davada Mahkemece karar verilmiş ise de, henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Eldeki davaya konu edilen vasiyetname söz konusu tenkis davasında da dava konusu olmakla, tenkis davasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılması gerektiği kuşkusuzdur. Bu itibarla Mahkemece, Asliye Hukuk Mahkemesi tenkis dava dosyasının kesinleşmesi bekletici mesele yapılmak suretiyle, sonucuna uygun hüküm tesisi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile aksine hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

DAVA : Taraflar arasındaki vasiyetnamenin tenfizi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR : I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; miras bırakanları …’nun… Noterliği 22.12.2004 tarih ve 1299 yevmiye numaralı vasiyetnamesi ile davacılara vasiyette bulunduğunu, vasiyetnamenin düzenlendiği tarihte miras bırakanın evli dahi olmadığını, vasiyetnameyi düzenlerken ikinci eşi olan davalıdan mal kaçırma kastının da bulunmadığını ileri sürerek vasiyetnamenin tenfizini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu vasiyetnamenin iptali için dava açtıklarını, miras bırakanın davalıyı mirasından mahrum etme amacıyla vasiyetname düzenlediğini, davacıların taleplerinin haksız ve yersiz olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile vasiyetnamenin geçerli olması nedeniyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı … temyiz dilekçesinde; davada vasiyetnamenin iptali ve tenkis itirazının bulunduğunu, dava dosyasında kendisine hiç tebligat yapılmadığını, savunma hakkının kısıtlandığını, davacılar aleyhine Şereflikoçhisar 2013/480 Esas sayılı dosyasında tenkis davası açtığını ve bekletici mesele yapılmasını gerektiğini ileri sürerek Mahkeme kararının lehine bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 428. maddesiyle 439. maddesinin ikinci fıkrası.

2. Kendisine belirli bir mal vasiyet edilen kimsenin bu vasiyeti yerine getirmekle yükümlü olan varsa ona, yoksa yasal ve seçilmiş mirasçılara karşı açacağı istihkak davası ile malın kendisine teslimini istemesi gerekir ( TMK.md.600 ).

3. Vasiyetnamenin tenfizi ve taşınmazın lehine vasiyet edilen davacı adına tescili için vasiyetnamenin açılıp okunması, tüm mirasçıların vasiyetnameyi itirazsız kabul etmesi veya 1 yıllık hak düşürücü süre içinde vasiyetnamenin iptali ya da tenkis davası açılmış ise sonucunun beklenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

3. Değerlendirme

1. Dava; vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkin olup, vasiyetnamenin tenfizi ( yerine getirilmesi ) davasının görülebilmesi için, vasiyetnamenin açılıp okunmasından sonra itiraza uğramaması veya itiraz edilmiş ise, buna ilişkin vasiyetnamenin iptali veya tenkisine yönelik davaların kesinleşmesi gerekir.

2. Dosya kapsamında; miras bırakan …’na ait… Noterliğince düzenlenen 22.12.2004 tarih ve 1299 yevmiye numaralı vasiyetnamenin Ortaköy Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2007/416 Esas ve 2008/187 Karar sayılı dosyasında açılıp okunduğu sabittir. Dava konusu vasiyetnameye ilişkin açılan iptal davası hakkında dosyanın açılmamış sayılmasına karar verilerek kararın bu şekilde kesinleştiği anlaşılmış ise de, davalı …’nın dosya kapsamında ve temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü üzere Şereflikoçhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2003/480 Esas sayılı dava dosyasında, eldeki davanın davalısı Havva tarafından, eldeki davanın davacılarına karşı açılan tenkis davasının bulunduğu, bu davada Mahkemece karar verilmiş ise de, henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Eldeki davaya konu edilen vasiyetname söz konusu tenkis davasında da dava konusu olmakla, tenkis davasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılması gerektiği kuşkusuzdur.

3. Bu itibarla Mahkemece, Şereflikoçhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2003/480 Esas sayılı tenkis dava dosyasının kesinleşmesi bekletici mesele yapılmak suretiyle, sonucuna uygun hüküm tesisi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14.10.2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

T.C.

YARGITAY

3. HUKUK DAİRESİ

E. 2017/11926

K. 2018/11031

T. 5.11.2018

• VASİYETNAMENİN TENFİZİ VE TAPU İPTAL VE TESCİL DAVASI ( Vasiyetnameye Dair Açılan Herhangi Bir İptal Davası Yok ise de Dosya Kapsamında Yer Alan Asliye Hukuk Mahkemesi’nin Tenkis Dava Dosya Suretinin İncelenmesinden de Anlaşılacağı Üzere Davalılarca Davacılara Karşı Açılan Tenkis Davasının Bulunduğu/Bu Davada Mahkemece Karar Verilmiş İse de Henüz Kesinleşmediği – Tenkis Davasının Kesinleşmesinin Bekletici Mesele Yapılacağı/Kararın Bozulması Gerektiği )

• TENKİS DAVASI ( Tapu İptali ve Tescil/Vasiyetnameye Dair Açılan Herhangi Bir İptal Davası Yok ise de Dosya Kapsamında Yer Alan Asliye Hukuk Mahkemesi’nin Tenkis Dava Dosya Suretinin İncelenmesinden de Anlaşılacağı Üzere Davalılarca Davacılara Karşı Açılan Tenkis Davasının Bulunduğu – Bu Davada Mahkemece Karar Verilmiş İse de Henüz Kesinleşmediği/Kesinleşmesi Bekletici Mesele Yapılacağından Kararın Bozulması Gerektiği )

• BEKLETİCİ MESELE ( Vasiyetnameye Dair Açılan Herhangi Bir İptal Davası Yok ise de Dosya Kapsamında Yer Alan Asliye Hukuk Mahkemesi’nin Tenkis Dava Dosya Suretinin İncelenmesinden de Anlaşılacağı Üzere Davalılarca Davacılara Karşı Açılan Tenkis Davasının Bulunduğu/Bu Davada Mahkemece Karar Verilmiş İse de Henüz Kesinleşmediği – Tenkis Davasının Kesinleşmesinin Beklenmesi Gerektiği/Sonuca Uygun Hüküm Tesis Etmek Üzere Kararın Bozulması Gerektiği )

4721/m.560, 595

ÖZET : Dava, vasiyetnamenin tenfizi – tapu iptal tescil davasıdır. Olayda; murise ait vasiyetnamenin Sulh Hukuk Mahkemesi’nin dosyasında açılıp okunduğu sabittir.Söz konusu vasiyetnameye dair açılan herhangi bir iptal davası yok ise de,dosya kapsamında yer alan Asliye Hukuk Mahkemesi’nin tenkis dava dosya suretinin incelenmesinden de anlaşılacağı üzere,eldeki davanın davalılarınca eldeki davanın davacılarına karşı açılan tenkis davasının bulunduğu,bu davada mahkemece karar verilmiş ise de, henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Davaya konu edilen taşınmaz söz konusu tenkis davasında da davaya konu olmakla, tenkis davasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılması gerektiği kuşkusuzdur. Mahkemece, Asliye Hukuk Mahkemesi’nin tenkis dava dosyasının kesinleşmesi bekletici mesele yapılmak suretiyle,sonucuna uygun hüküm tesisi gerekir.

DAVA : Taraflar arasındaki vasiyetnamenin tenfizi – tapu iptal tescil davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

KARAR : Davacılar, 02.06.1993 tarihinde vefat eden mirasbırakanın, … Noterliği’nce düzenlenen 10.02.1993 tarihli ve 626 yevmiye no’lu vasiyetnamesi ile … İli, Bayrampaşa İlçesi, … Köyü, 213 parsel sayılı taşınmazdaki payını kendilerine vasiyet ettiğini ileri sürerek; vasiyet olunan taşınmazın adlarına tescili suretiyle vasiyetnamenin yerine getirilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalılar ve davacılar aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açmış oldukları tenkis davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini belirtmişlerdir.

Diğer davalılar,cevap dilekçesi sunmamışlardır.

Mahkemece,davanın kabulüne yönelik olarak verilen kararın bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi neticesinde ise,Dairemizin 20.10.2014 tarih ve 2014/16172 E.-2014/13593 K. sayılı ilamı ile ‘’…dosya kapsamı ve delillerden; … İli, … İlçesi, …Köyü’nde nüfusa kayıtlı olan mirasbırakanın, davaya konu vasiyetnameyi düzenleyen … Noterliği’ne, yerleşim yeri adresini “… İlçesi, … Köyü” olarak bildirdiği, vasiyetnamenin ise Sulh Hukuk Mahkemesi’nce açıldığı gibi, vasiyetnameye konu edilen … ilçesindeki taşınmazlarla ilgili yerine getirme davasının da davacılar tarafından Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açıldığının anlaşıldığı,o halde mahkemece, öncelikle mirasbırakanın son ikametgahının araştırılarak davaya bakmakla yetkili olup olmadığının saptanması ve ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği…” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ise,eldeki davada … Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş,bu yetkisizlik kararı 22.03.2016 tarihinde kesinleşmiş ve eldeki davaya bakan Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmiştir.

Eldeki davaya bakan Asliye Hukuk Mahkemesi’nce yapılan yargılama neticesinde ise,davacıların davasının kabulüne, Bayrampaşa, … Mahallesi, Köyaltı mevkiinde kain 18/12 pafta 213 parsel sayılı taşınmazda 27/560 hissede ve 81/1120 hissede iştirakin feshi sonucu gözüken davalıların 1/140, 3/280 ve 1080/302400 hissesinin, …’nin 1/140, 3/280 ve 1080/302400 hissesinin, …’nin 1080/302400 hissesinin, …’nun 1/140, 3/280 ve 1080/302400 hissesinin, …’in 1/140, 3/280 ve 1080/302400 hissesinin, …’nin 1/560, 3/1120 hissesinin, …’nin 3/1120, 9/2240 hissesinin, …’nin 3/1120, 9/2240 hissesinin, İ …’nin 1/560, 3/1120 ve 270/302400 hissesinin, …’nın 1/1120, 3/2240 ve 135/302400 hissesinin, …’un 1/1120, 3/2240 ve 135/302400 hissesinin, …’nin 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, …’ün 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, …’nın 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, …’nin 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, …’nin 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, …’nin 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, …’in 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, Şehri … ( … )’nin 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, …’nin 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, …’nin 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, …’un 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, …’in 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, …’nin 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, …’un 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin, … ( … )’nin 1/2800, 1/1400 ve 72/302400 hissesinin iptali ile, iptal edilen hisselerin davacılar adına ½ oranında ayrı ayrı tapuda kayıt ve tesciline,vasiyetnamenin bu şekilde tenfizine karar verilmiş,hüküm bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava;vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkindir.

Vasiyetnamenin tenfizi ( yerine getirilmesi ) davasının görülebilmesi için,vasiyetnamenin açılıp okunmasından sonra itiraza uğramaması veya itiraz edilmiş ise,buna dair vasiyetnamenin iptali veya tenkisine yönelik davaların kesinleşmesi gerekir.

Somut olayda; murise ait … Noterliği’nce düzenlenen 10.02.1993 tarihli ve 626 yevmiye no’lu vasiyetnamenin Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 1993/129 E. 1993/163 K. sayılı dosyasında açılıp okunduğu sabittir.Söz konusu vasiyetnameye dair açılan herhangi bir iptal davası yok ise de,dosya kapsamında yer alan Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1994/164 E.-2009/37 K. sayılı tenkis dava dosya suretinin incelenmesinden de anlaşılacağı üzere,eldeki davanın davalılarınca eldeki davanın davacılarına karşı açılan tenkis davasının bulunduğu,bu davada mahkemece karar verilmiş ise de, henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Eldeki davaya konu edilen … İli, Bayrampaşa İlçesi, … Köyü 213 parsel sayılı taşınmaz söz konusu tenkis davasında da davaya konu olmakla, tenkis davasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılması gerektiği kuşkusuzdur.

Bu itibarla mahkemece, Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1994/164 E.-2009/37 K. sayılı tenkis dava dosyasının kesinleşmesi bekletici mesele yapılmak suretiyle,sonucuna uygun hüküm tesisi gerekirken,yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan sebeplerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince bir kısım davalılar vekili yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenmesi halinde temyiz edene iadesine,6100 Sayılı HMK’nun geçici madde 3 atfıyla 1086 Sayılı HUMK’nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 05.11.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.